Hodowla

Księga pochodzenia koni rasy huculskiej

 

I. Uwaga wstępna

Reguły i wytycz­ne dla orga­ni­za­cji hodow­la­nych Unii Europejskiej zgod­nie z decy­zją Komisji Europejskiej 92/353/EWG z 11 czerw­ca 1992, w któ­rej zawar­te zosta­ły kry­te­ria uzna­nia czy lega­li­za­cji orga­ni­za­cji hodow­la­nych i związ­ków hodow­ców, któ­re zakła­da­ją księ­gi stad­ne dla uzna­nych konio­wa­tych rasy hucul­skiej.

II. Wprowadzenie

  1. „Polski Związek Hodowców Koni” - Warszawa został uzna­ny za orga­ni­za­cję hodow­la­ną, któ­ra pro­wa­dzi Księgę Pochodzenia Koni Rasy Huculskiej, zgod­nie z wyżej poda­ną decy­zją Unii Europejskiej.
  2. Prowadzenie Księgi Pochodzenia Koni Rasy Huculskiej nastę­pu­je za zgo­dą orga­ni­za­cji cen­tral­nej „Hucul International Federation” (HIF) i na pole­ce­nie Dyrekcji Generalnej, wydzia­łu do spraw Ochrony Konsumenta i Hodowli Zwierząt Komisji Europejskiej.

III. Cele

Księga Pochodzenia Koni Rasy Huculskiej jest pro­wa­dzo­na przy ści­słej współ­pra­cy z „Hucul International Federation” (HIF) i dąży do reali­za­cji nastę­pu­ją­cych celów:

  1. Zachowanie rasy
  2. Zachowanie pier­wot­nych cech, takich jak: odpor­ność, nie­wy­bred­ność, łagod­ność, pojęt­ność i wytrwa­łość
  3. Zachowanie róż­no­rod­nych moż­li­wo­ści użyt­ko­wa­nia
  4. Zgodność pra­cy hodow­la­nej w ska­li euro­pej­skiej

IV. Wytyczne

„Polski Związek Hodowców Koni” usta­no­wił za zgo­dą HIF zgod­nie z punk­tem 3b załącz­ni­ka do decy­zji 92/353/EWG nastę­pu­ją­ce wytycz­ne:

1. Zapis pochodzenia / Kryteria wpisu do księgi

A. Nazwa konia

  1. Nazwanie konia nastę­pu­je według tra­dy­cji kra­jów, w któ­rych on jest hodo­wa­ny. Zasady te nale­ży umie­ścić w księ­dze stad­nej.
  2. Nazwę konia nale­ży usta­lić przy doko­ny­wa­niu wpi­su źre­biąt.
  3. Nazwa konia jest waż­nym ele­men­tem przy jego iden­ty­fi­ka­cji i zgod­nie z wytycz­ny­mi Unii Europejskiej 90/427/EWG nie moż­na jej zmie­nić.
  4. Celowe wyda­je się poda­wa­nie ewen­tu­al­ne­go dru­gie­go imie­nia. Należy poda­wać je za nazwą konia, w nawia­sie.
  5. Dla roz­róż­nie­nia koni o tej samej nazwie powin­no się poda­wać ich nazwy stad­ni­no­we. Jest to z korzy­ścią dla hodow­cy.
  6. Podawanie nazw stad­ni­no­wych nale­ży do uzna­nych Organizacji Hodowlanych według wytycz­nych, któ­re unie­moż­li­wia­ją ich wie­lo­krot­ne wyko­rzy­sta­nie.
  7. Przy ozna­ko­wa­niu elek­tro­nicz­nym konia kod mikro­chi­pu nie może zastę­po­wać nazwy konia.

B. Dane dotyczące urodzenia konia

  1. data uro­dze­nia
  2. miej­sce uro­dze­nia
  3. pań­stwo
  4. hodow­ca
  5. płeć
  6. okre­śle­nie maści

C. Graficzny i słowny opis konia zgodnie z decyzją 90/427/EWG

Następujące cechy iden­ty­fi­ka­cyj­ne nale­ży zazna­czyć przy ozna­ko­wa­niu konia, czy to przez wypa­la­nie nume­ru, czy też przez uży­cie mikro­chi­pów, ponie­waż jak wie­my z doświad­cze­nia u koni żyją­cych na wol­no­ści sierść jest tak gęsta, że pale­nia nie zawsze dają się odczy­tać a elek­tro­nicz­ne chi­py mogą znik­nąć albo zostać celo­wo zli­kwi­do­wa­ne bądź zmie­nio­ne:

  1. odmia­ny (kształt i wiel­kość)
  2. wyraź­ne wicher­ki oraz spo­je­nia wicher­ko­wi na gło­wie (czo­le), kło­da, koń­czy­ny
  3. umasz­cze­nie tuło­wia, grzy­wy, nóg i kopyt
  4. prę­ga grzbie­to­wa, oze­bro­wa­nie
  5. zna­ki szcze­gól­ne, np. bli­zny

D. Miary

Mierzenie konia słu­ży nie tyl­ko iden­ty­fi­ka­cji, ale rów­nież daje infor­ma­cje o budo­wie (kształ­cie), sta­nie roz­wo­ju, moż­li­wo­ści użyt­ko­wa­nia, względ­ne­go obcią­że­nia zwie­rząt. O tym ostat­nim infor­mu­je nas obwód sta­wu nad­garst­ko­we­go. Następujące mia­ry powin­ny doty­czyć osob­ni­ków doro­słych:

  1. mia­ra lasko­wa: kłąb, grzbiet, zad i ewen­tu­al­nie dłu­gość konia do zwe­ry­fi­ko­wa­nia syl­wet­ki
  2. mia­ra taśmo­wa: obwód klat­ki pier­sio­wej, nad­pę­cia i sta­wu nad­garst­ko­we­go.

E. Oznakowanie / Palenia / Mikrochipy

  1. Oznakowanie konio­wa­tych wraz z gra­ficz­nym i słow­nym opi­sem słu­ży do ich iden­ty­fi­ka­cji.
  2. Zasady ozna­ko­wa­nia przez uzna­ne orga­ni­za­cje hodow­la­ne muszą zga­dzać się z hodow­la­ny­mi nor­ma­mi praw­ny­mi dane­go kra­ju i odpo­wia­dać prze­pi­som doty­czą­cym ochro­ny zwie­rząt.
  3. Palenia uzna­nych orga­ni­za­cji hodow­la­nych muszą dać się jed­no­znacz­nie przy­po­rząd­ko­wać, to zna­czy muszą się wyraź­nie róż­nić od paleń innych orga­ni­za­cji hodow­la­nych.
  4. Forma i poło­że­nie paleń jak rów­nież uży­wa­ne lite­ry i licz­by nale­ży przed­sta­wić gra­ficz­nie i słow­nie.
  5. Przy ozna­ko­wa­niu elek­tro­nicz­nym nie nale­ży poprze­stać na samym kodo­wa­niu, ale nale­ży pro­wa­dzić tez rejestr uży­wa­nych chi­pów.

F. Sprawdzenie pochodzenia

Od roku 2002 muszą być przed­kła­da­ne wyni­ki ana­li­zy grup krwi oraz wyni­ki ana­li­zy DNA w celu zabez­pie­cze­nia czy też spraw­dze­nia pocho­dze­nia. Składa się je wraz z proś­bą o przy­zna­nie licen­cji czy też wpi­sa­nie do księ­gi stad­nej.

G. Pochodzenie / Pokolenia wstecz

  1. Przyjęcie jako konia hodow­la­ne­go tej rasy może nastą­pić tyl­ko wte­dy, jeże­li jest udo­ku­men­to­wa­nych co naj­mniej 5 poko­leń wstecz ze stro­ny ojca i mat­ki.
  2. Poświadczenie pocho­dze­nia (potwier­dze­nie pocho­dze­nia) musi zawie­rać 5 poko­leń wstecz.
  3. Całkowitą doku­men­ta­cję przod­ków nale­ży doko­nać dro­gą elek­tro­nicz­ną.
  4. Potomstwa mie­szań­ców nie mogą być uzna­ne jako zwie­rzę­ta hodow­la­ne, ponie­waż przez wie­ki uży­wa­ne były do dal­szej hodow­li tyl­ko konie uzna­ne, utrzy­ma­ne w czy­sto­ści rasy.
  5. Żeby wpi­sać pocho­dze­nie do pasz­por­tu konio­wa­tych wystar­czy poda­nie dwóch poko­leń wstecz, jeże­li nawet zosta­nie wysta­wio­ne jed­no poświad­cze­nie pocho­dze­nia. Numery pasz­por­tów konio­wa­tych nale­ży reje­stro­wać poda­jąc kolej­ny numer wraz z poświad­cze­niem o prze­zna­cze­niu konia (do ubo­ju / nie do ubo­ju).

H. Dalsze treści zawarte we wpisie pochodzenia

  1. Nazwa uzna­nej orga­ni­za­cji hodow­la­nej, czy też uzna­ne­go związ­ku hodow­ców tej rasy.
  2. Nazwisko i pod­pis oso­by upraw­nio­nej do pod­pi­su, jak rów­nież miej­sco­wość i data wysta­wie­nia.
  3. Data przy­ję­cia czy też wpi­su, jak rów­nież data i przy­czy­na zej­ścia śmier­tel­ne­go.
  4. Jest roz­dzia­łem księ­gi stad­nej, w zależ­no­ści od jej podzia­łu. Ponadto ewen­tu­al­nie roz­dział doty­czą­cy war­to­ści hodow­la­nej.
  5. Numer wpi­su czy też numer księ­gi hodow­la­nej, numer pasz­por­tu konio­wa­tych i ewen­tu­al­nie numer mikro­chi­pu.

2. Opis rasy

a. Opis historyczny

O rasie koni hucul­skich mówi się już w lite­ra­tu­rze facho­wej, wyda­nej w roku 1613. Hodowla znaj­do­wa­ła się wte­dy w rękach pry­wat­nych i nie było wie­le doku­men­ta­cji na temat pocho­dze­nia. Dopiero od roku 1856, po zało­że­niu pierw­szej stad­ni­ny pań­stwo­wej w Łuczynie, w dzi­siej­szej Rumunii, wpi­sy­wa­ne są regu­lar­nie kry­cia.

b. Cechy i użytkowość

Szczególne zale­ty hucu­łów, takie jak: odpor­ność, nie­wy­bred­ność, wytrwa­łość, łagod­ność, pojęt­ność i pew­ne cho­dy przy­czy­ni­ły się do tego, że zaczę­to ich wszech­stron­nie uży­wać. Hucuł słu­żył ludziom jako wytrwa­ły koń robo­czy w gospo­dar­stwach rol­nych, szcze­gól­nie w tere­nach gór­skich. Ponieważ był nie­za­wod­ny, uży­wa­no go czę­sto w trans­por­cie.

Szczególne cechy hucu­łów i róż­no­rod­ność ich użyt­ko­wa­nia stwo­rzy­ły ide­al­ne­go na warun­ki gór­skie małe­go konia, któ­ry przez okrą­gły rok nie wyma­gał cho­wu sta­jen­ne­go. Również woj­sko zain­te­re­so­wa­ło się tym koniem. Zaczęto wyko­rzy­sty­wać go jako wierz­chow­ca, konia pocią­go­we­go czy jucz­ne­go.

c. Obszar pochodzenia

Obszarem pocho­dze­nia jest Huculszczyzna, któ­ra do roku 1918 nale­ża­ła do Monarchii Austro-Węgierskiej, a któ­ra roz­cią­ga się przez Wschodnie Karpaty. Po Pierwszej Wojnie Światowej teren ten został podzie­lo­ny pomię­dzy Polskę, Słowację i Czechy. Po roku 1945 część byłej Huculszczyzny przy­pa­dła nawet Ukrainie, któ­ra swe­go cza­su nale­ża­ła do Związku Radzieckiego.

d. Państwa hodujące hucuły

Obecnie hodow­lą koni rasy hucul­skiej zaj­mu­ją się róż­ne stad­ni­ny pań­stwo­we i uzna­ne Związki Hodowlane w Polsce, Rumunii, na Słowacji, w Czechach, na Węgrzech i w Austrii.

e. Użytkowanie

Również w dzi­siej­szych cza­sach hodu­je się konie hucul­skie do wyko­ny­wa­nia róż­nych prac zwią­za­nych z rol­nic­twem czy też wyko­rzy­stu­je się je jako konie jucz­ne ze wzglę­du na ich pew­ne cho­dy. Jest to wszech­stron­ny koń wierz­cho­wy, uży­wa­ny rów­nież w zaprzę­gu. Cieszy się coraz więk­szą popu­lar­no­ścią. Dlatego zado­mo­wił się już jako wierz­cho­wiec w Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii i Finlandii.

f. Wygląd zewnętrzny / cechy typowe dla tej rasy

Chociaż pier­wot­nie moż­na było wyróż­nić trzy pod­sta­wo­we typy konia hucul­skie­go, zacho­dzi, mimo pew­nych róż­nic, duże podo­bień­stwo w wyglą­dzie zewnętrz­nym i budo­wie:

  1. ma masyw­ną, har­mo­nij­ną budo­wę cia­ła, głę­bo­ką klat­kę pier­sio­wą, dobrze wyskle­pio­ne żebra. Obwód klat­ki pier­sio­wej wyno­si prze­cięt­nie oko­ło 170 cm, to jest przy­naj­mniej o 25 cm wię­cej niż wyno­si wyso­kość w kłę­bie
  2. ma gęstą grzy­wę, szy­ja jest dobrze osa­dzo­na i sil­na, ale zbyt krót­ka
  3. wyraź­nie zazna­czo­na, har­mo­nij­na linia grzbie­tu, a pro­sto­kąt­na syl­wet­ka zwięk­sza kom­fort jaz­dy
  4. dobrze umię­śnio­ny zad, moc­ne tyl­ne koń­czy­ny czy­nią z nie­go dobre­go konia zaprzę­go­we­go, ale rów­nież poma­ga­ją w poru­sza­niu się w trud­nym tere­nie
  5. ma bar­dzo moc­ną kon­sty­tu­cję. Silne sta­wy i ścię­gna umoż­li­wia­ją im dźwi­ga­nie dużych cię­ża­rów. Przeciętny obwód nad­pę­cia wyno­si 18 cm, a nad­garst­ka 29 cm
  6. szcze­gól­nie twar­de, zdro­we, pra­wi­dło­wo ufor­mo­wa­ne kopy­ta śred­niej wiel­ko­ści nie wyma­ga­ją czę­sto kucia
  7. śred­nia wyso­kość mie­rzo­na mia­rą lasko­wą wyno­si 140 cm, mia­ra taśmo­wa wska­zu­je o 8 cm wię­cej
  8. wyni­ki pomia­rów oczy­wi­ście zale­żą od płci, od jako­ści paszy i od róż­nych typów czy linii męskich.

g. Typy podstawowe

Koń hucul­ski, jako rasa wywo­dzą­ca się z tere­nu Karpat pocho­dzi bez­po­śred­nio od euro­pej­skie­go konia dzi­kie­go, tar­pa­na, któ­ry pier­wot­nie był krzy­żo­wa­ny nie tyl­ko z koń­mi rodzi­my­mi np. koni­ka­mi, lecz rów­nież z koniem Przewalskiego (Kertakiem). W póź­niej­szym okre­sie na hodow­lę mia­ły wpływ konie arab­skie, ardeń­skie a tak­że z krwią noryc­ką.

Pierwotnie, przez dłu­gi okres cza­su, roz­róż­nia­no wyraź­nie 3 typy pod­sta­wo­we:

  • typ Tarpan-Hucul – wska­zy­wał cechy tar­pa­nów gór­skich, żyją­cych w Karpatach
  • typ Bystrzyc-Hucul – powstał z krzy­żów­ki tar­pa­na z koni­kiem
  • typ Przewalski-Hucul – wska­zu­je wpły­wy krzy­żów­ki z koń­mi mon­gol­ski­mi i tatar­ski­mi. Te konie są jak­by relik­tem daw­nych krwa­wych zamie­szek.

Pierwsze dwa typy róż­ni­ły się mię­dzy sobą nie­znacz­nie, nato­miast ostat­ni typ Przewalski-Hucul wska­zy­wał znacz­ne róż­ni­ce. Mimo wszyst­ko trzy typy pod­sta­wo­we mają bar­dzo podob­ną syl­wet­kę i budo­wę. Prawie wszyst­kie typy mają typo­we ozna­ki konia dzi­kie­go: prę­gę na grzbie­cie, oze­bro­wa­nie i spa­dzi­sty zad.

h. Linie męskie

Ponieważ wyko­rzy­sty­wa­no róż­ne rasy koni, zmniej­sza­ły się róż­ni­ce tych pier­wot­nych typów konia hucul­skie­go w póź­niej­szej jego hodow­li. Mimo tego ukształ­to­wa­ło się w prze­cią­gu lat sie­dem gene­alo­gicz­nie róż­nych rodów męskich:

  • Ród Hrobego:
    Został nazwa­ny po ogie­rze Hroby, uro­dzo­nym w roku 1898. Był uży­wa­ny do hodow­li na począt­ku lat dwu­dzie­stych na tere­nie całej Monarchii Austro-Węgierskiej.
  • Ród Gorala:
    Wywodzi się od ogie­ra Goral, uro­dzo­ne­go w roku 1898. Był użyt­ko­wa­ny do hodow­li rów­nież na tere­nie całej Monarchii Austro-Węgierskiej.
  • Ród Gurgula:
    Wywodzi się od ogie­ra Gurgul uro­dzo­ne­go w roku 1924 na Słowacji.
  • Ród Polana:
    Polan uro­dził się w roku 1929 w Polsce.
  • Ród Ousora:
    Ogier uro­dzo­ny w roku 1933 w Rumunii zało­żył ród bocz­ny Gorala.
  • Ród Pietrosu:
    Dalszy ród bocz­ny Gorala zało­żył uro­dzo­ny w roku 1933 w Rumunii ogier Pietrosu.
  • Ród Prislopa:
    Założycielem jest ogier Prislop, uro­dzo­ny w roku 1933 w Rumunii, któ­ry repre­zen­tu­je rów­nież ród Gorala.

i. Umaszczenie koni huculskich

Mimo krzy­żo­wa­nia z róż­ny­mi rasa­mi konie hucul­skie wyka­zu­ją w dzi­siej­szych cza­sach czę­sto ozna­ki konia dzi­kie­go: prę­gę grzbie­to­wą razem z ewen­tu­al­ny­mi prę­ga­mi na nogach i cza­sem też spa­dzi­sty zad. Te cechy dzie­dzi­czą konie w znacz­nym stop­niu, nie­za­leż­nie od umasz­cze­nia. Zwierzęta, któ­re wyka­zu­ją te cechy nazy­wa­my w sze­ro­kim zna­cze­niu koń­mi buła­ny­mi. Dopiero po dal­szych krzy­żów­kach z inny­mi rasa­mi mogą wystą­pić osob­ni­ki o jed­no­li­tym umasz­cze­niu.

W hodow­li koni rasy hucul­skiej dopusz­czo­ne są nastę­pu­ją­ce maści:

  • Gniada:
    Maść ta jest spo­ty­ka­na czę­sto i to we wszyst­kich odcie­niach, czę­sto towa­rzy­szy jej jasny pysk. Sierść jest kolo­ru czar­ne­go. Również nogi mogą być czar­ne, cza­sa­mi aż po staw sko­ko­wy i nad­garst­ko­wy.
  • Kara:
    Maść kara wystę­pu­je też czę­sto u koni hucul­skich.
  • Bułana:
    Wiele koni wyka­zu­je cią­gle ozna­ki konia dzi­kie­go. Maść ta wystę­pu­je w wie­lu odmia­nach. Rozróżniamy gniado-bułane (róż­ne odcie­nie), mysza­te (szaro-bułane), rudo-bułane i cza­sa­mi też bułano-srokate.
  • Kasztanowata:
    Ta maść rzad­ko wystę­pu­je u koni hucul­skich.
  • Srokata:
    Maść sro­ka­ta dosta­ła się praw­do­po­dob­nie poprzez dopływ krwi orien­tal­nej do koni hucul­skich.

Konie maści siwej i iza­be­lo­wa­tej, ze wzglę­du na swo­je arab­skie pocho­dze­nie były eli­mi­no­wa­ne.

3. Cele hodowlane

  1. Celem hodow­la­nym jest koń hucul­ski o nie­za­wod­nym cha­rak­te­rze, śred­nim wzro­ście, popraw­nie zbu­do­wa­ny, o dobrej kon­sty­tu­cji, z pew­ny­mi cho­da­mi, nada­ją­cy się do cało­rocz­ne­go życia w sta­dzie (bez cho­wu sta­jen­ne­go). Powinien mieć pre­dys­po­zy­cje jako wierz­cho­wiec i koń zaprzę­go­wy, uży­wa­ny w spo­rcie przez oso­by doro­słe, ale też w zależ­no­ści od osob­ni­ków dla mło­dzie­ży i dzie­ci. Celem jest kształt pro­sto­kąt­ny przy wzro­ście 132 do 148 cm.
  2. W trak­cie hodow­li nale­ży wyra­biać natu­ral­ną odpor­ność koni, trzy­ma­jąc je przez cały rok pod gołym nie­bem, bez cho­wu sta­jen­ne­go, jak też kar­miąc tra­wą i sia­nem. Dzięki temu u koni póź­no doj­rze­wa­ją­cych prze­dłu­żo­na zosta­ła jego żywot­ność. Wiek, w któ­rym doko­nu­je się wpi­su konia do księ­gi stad­nej, czy też uzna­je się ogie­ra (przez przy­zna­nie mu licen­cji) powi­nien wyno­sić ogól­nie czte­ry lata. Próby dziel­no­ści powin­ny doty­czyć dopie­ro koni pię­cio­let­nich. W poje­dyn­czych przy­pad­kach, po stwier­dze­niu doj­rza­ło­ści hodow­la­nej (feno­typ, wymia­ry osob­ni­ka doro­słe­go) moż­na wpi­sać do księ­gi hodow­la­nej nawet konia trzy­let­nie­go.

4. Księga stadna

A. Prowadzenie księgi stadnej

  1. Do księ­gi stad­nej wpi­su­je się wszyst­kie konie hodow­la­ne i całe potom­stwo. Konie przyj­mo­wa­ne są po doko­na­niu kon­tro­li pocho­dze­nia według wie­ku, płci, pocho­dze­nia i po uwzględ­nie­niu oce­ny hodow­la­nej. Wpis doko­ny­wa­ny jest zgod­nie z punk­tem IV pierw­sze­go roz­dzia­łu pod róż­ny­mi hasła­mi, mając na uwa­dze wszyst­kie waż­ne dane.
  2. Księgi stad­ne pro­wa­dzi się osob­no dla ogie­rów i kla­czy.
  3. W przy­pad­ku pro­wa­dze­nia księ­gi stad­nej dro­gą elek­tro­nicz­ną, nie­zbęd­ny jest odręb­ny wydruk, tzn. nie­zbęd­na jest oddziel­na oce­na.

B. Podział księgi stadnej

Księga stad­na orga­ni­za­cji hodow­la­nych koni hucul­skich dzie­li się co naj­mniej na:

a. Księgę źrebiąt = rejestr źrebiąt

  1. Do księ­gi źre­biąt wpi­sa­ne są wszyst­kie źre­bię­ta, to zna­czy całe potom­stwo uzna­nych koni hodow­la­nych.
  2. Źrebaki hucu­łów czy też potom­stwa z uzna­nej hodow­li nale­ży wpi­sać w osob­nym roz­dzia­le reje­stru źre­biąt, osob­no od wpi­su źre­biąt hodow­li mie­sza­nej lub ich potom­stwa z hodow­li nie­uzna­nej.
  3. Źrebaki hucu­łów czy też potom­stwo z hodow­li uzna­nej mogą zostać wpi­sa­ne zgod­nie z oce­ną ich mate­ria­łu hodow­la­ne­go w odpo­wied­nie kla­sy wie­ko­we.
  4. Żeby dobrze zin­ter­pre­to­wać war­tość mate­ria­łu hodow­la­ne­go mogą zostać wpi­sa­ne tyl­ko źre­ba­ki koni hucul­skich czy też potom­stwo z uzna­nej hodow­li.

b. Księgę potomstwa = rejestr potomstwa, czy też rejestr koni wierzchowych

Do księ­gi potom­stwa wpi­sy­wa­ne są tyl­ko osob­ni­ki doro­słe, któ­rych rodzi­ce nie speł­nia­ją warun­ków wpi­su do księ­gi stad­nej orga­ni­za­cji hodow­la­nych.

  1. Wałachy z hodow­li pro­wa­dzo­nej w czy­sto­ści rasy.
  2. Potomstwo koni, któ­re ma tyl­ko w 50% hucu­ła we krwi.

c. Główną księgę stadną

  1. Międzynarodowe orga­ni­za­cje hodow­la­ne koni hucul­skich zrze­szo­ne w HIF uzgod­ni­ły, że głów­na księ­ga stad­na jest zamknię­ta.
  2. Główną księ­gę stad­ną nale­ży zamknąć 1 stycz­nia 2000.
  3. Międzynarodowe orga­ni­za­cje hodow­la­ne doszły do poro­zu­mie­nia, że do głów­nej księ­gi stad­nej mogą zostać wpi­sa­ne tyl­ko nastę­pu­ją­ce konie rasy hucul­skiej:
    1. Konie o dosko­na­łym udo­ku­men­to­wa­nym pocho­dze­niu
    2. Konie hodow­la­ne o dosko­na­łym pocho­dze­niu mini­mum pięć poko­leń wstecz
    3. Klacze hodow­la­ne, któ­re ze wzglę­dów histo­rycz­nych roz­wo­ju tej rasy w pią­tym poko­le­niu wyka­zu­ją luki. W przy­pad­ku tych kla­czy może bra­ko­wać jedy­nie dwóch przod­ków w liniach męskich i żeń­skich w pią­tym poko­le­niu
  4. Konie hodow­la­ne, któ­re nie odpo­wia­da­ją wyma­ga­niom nie­zbęd­nym do wpi­su do księ­gi głów­nej powin­ny zostać wpi­sa­ne do ich wła­snej księ­gi (księ­ga dodat­ko­wa czy też rejestr pocho­dze­nia).
  5. Główna księ­ga stad­na może być pro­wa­dzo­na w róż­nych pod­roz­dzia­łach, któ­re uwzględ­nia­ją war­tość hodow­la­ną koni, ich osią­gnię­cia i/albo ich potom­stwa czy też zawie­ra­ją kry­te­ria pocho­dze­nia.

d. Księgę dodatkową = rejestr pochodzeń

  1. Do reje­stru pocho­dzeń nale­ży wpi­sać nastę­pu­ją­ce konie hodow­la­ne:
    • Konie hodow­la­ne, mają­ce luki w pocho­dze­niu w pią­tym poko­le­niu wstecz i ich potom­stwo
    • Uznane konie hodow­la­ne, któ­re z powo­du pew­nych bra­ków nie mogą być wpi­sa­ne do głów­nej księ­gi stad­nej. Konie, któ­rych cechy mogły­by wpły­nąć ujem­nie na hodow­lę a nawet ją zagro­zić np. konie z oce­ną hodow­la­ną dużo poni­żej śred­niej, z powo­du bra­ków dzie­dzicz­nych (śle­po­ta mie­sięcz­na, rybie oko, egzem let­ni i inne), cechy, któ­re obni­ża­ją war­tość hodow­la­ną (np. błę­dy w posta­wie, kon­sty­tu­cji, egzem let­ni)
    • Potomstwo koni opi­sa­nych w powyż­szych punk­tach = „konie z hodow­li nie­uzna­nej”
    • Mieszańce, któ­re mają tyl­ko w 50% hucu­ła we krwi
  2. Całe potom­stwo „koni z reje­stru pocho­dzeń” nie­za­leż­nie od ich ilo­ści poko­leń, jest uwa­ża­ne za konie z hodow­li nie­uzna­nej i dla­te­go nie wol­no wpi­sy­wać ich do głów­nej księ­gi orga­ni­za­cji hodow­la­nych.
  3. Ewentualne oce­ny spraw­no­ścio­we czy hodow­la­ne koni z reje­stru pocho­dzeń nie mogą mieć wpły­wu na war­tość hodow­la­ną ich przod­ków. To zna­czy nie mogą wpły­nąć ani pozy­tyw­nie ani nega­tyw­nie na war­tość hodow­la­ną swo­ich rodzi­ców.
  4. Konie z reje­stru pocho­dzeń nie mogą być przed­sta­wi­cie­la­mi swo­jej rasy na impre­zach spor­to­wych.

5. Rejestry

  1. Rejestry dają przej­rzy­ste infor­ma­cje o zapi­sie koni, któ­re zawar­te są w róż­nych czę­ściach czy roz­dzia­łach księ­gi stad­nej.
  2. Poszczególne reje­stry powin­ny zawie­rać wszyst­kie waż­ne infor­ma­cje o koniach, nie­zbęd­nych przy wpi­sa­niu ich do księ­gi.
  3. Jeżeli księ­ga pro­wa­dzo­na jest dro­gą elek­tro­nicz­ną, nale­ży wyko­nać osob­ne wydru­ki czy też oddziel­ne ana­li­zy poszcze­gól­nych reje­strów w jed­nym pro­gra­mie.
  4. Powinny zostać pro­wa­dzo­ne nastę­pu­ją­ce reje­stry przy uwzględ­nie­niu ewen­tu­al­nych pod­roz­dzia­łów, rów­nież za pomo­cą sys­te­mów elek­tro­nicz­nych:
    • rejestr źre­biąt
    • rejestr potom­stwa czy też koni wierz­cho­wych
    • rejestr ogie­rów
    • rejestr kla­czy
    • rejestr kry­cia
    • rejestr wyźre­bień
    • rejestr pocho­dze­nia i ewen­tu­al­nie
    • rejestr dziel­no­ści

6. Próby dzielności

  1. W duchu postę­pu hodow­la­ne­go nale­ży prze­pro­wa­dzić pró­by dziel­no­ści dla koni hodow­la­nych, nawet jeśli nie prze­wi­du­ją tego wytycz­ne hodow­la­ne poje­dyn­czych kra­jów człon­kow­skich.
  2. W inte­re­sie „kon­tro­li jako­ści” hodow­li powin­ny być prze­pro­wa­dzo­ne takie pró­by rów­nież dla przy­chów­ku.
  3. Próby dziel­no­ści powin­ny prze­wi­dy­wać kon­ku­ren­cję jaz­dy pod sio­dłem, kon­ku­ren­cję ujeż­dże­nio­wą, zaprzę­go­wą i ewen­tu­al­nie wydol­no­ścio­wą.
  4. Próby dziel­no­ści zda­ne w jed­nym kra­ju człon­kow­skim nale­ży uznać, jeże­li speł­nia­ją wyma­ga­nia mini­mum we wła­snym kra­ju. To doty­czy rów­nież uzna­nia zaku­pio­nych czy dzier­ża­wio­nych ogie­rów.

7. Imprezy sportowe

  1. Organizacje hodow­la­ne powin­ny w ramach swo­ich moż­li­wo­ści wspie­rać udział koni hodow­la­nych i ich potom­stwa w impre­zach spor­to­wych.
  2. Sukcesy koni hodow­la­nych i ich przy­chów­ka w impre­zach spor­to­wych są jak­by „kon­tro­lą jako­ści” pra­cy hodow­la­nej i powin­ny zostać uwzględ­nio­ne.
  3. Udział koni z reje­stru pocho­dzeń (mie­szań­ce, konie z hodow­li nie­uzna­nej) w zawo­dach dla koni hucul­skich jest dozwo­lo­ny tyl­ko w ramach oddziel­nych zawo­dów.
  4. W inte­re­sie zacho­wa­nia rasy nie powin­no się w pra­cy hodow­la­nej uwzględ­niać suk­ce­sów i klęsk koni z reje­stru pocho­dzeń.

V. Uwagi końcowe:

  1. Wszystkie orga­ni­za­cje hodow­la­ne, któ­re zaj­mu­ją się hodow­lą koni hucul­skich, są zobo­wią­za­ne pod­po­rząd­ko­wać swo­je środ­ki hodow­la­ne nastę­pu­ją­cym celom:
    1. Zachowanie tra­dy­cyj­nej rasy koni hucul­skich, któ­rej ist­nie­nie jest wyso­ce zagro­żo­ne, a któ­ra sta­no­wi war­tość euro­pej­skie­go dobra kul­tu­ro­we­go.
    2. Dalszy roz­wój rasy bez strat dla typo­wych cech koni rasy hucul­skiej, roz­wój szcze­gól­nych wła­ści­wo­ści i wzrost róż­no­rod­nych moż­li­wo­ści użyt­ko­wa­nia.
    3. Poprawienie cech, typo­wych dla tej rasy i pod­no­sze­nie war­to­ści użyt­ko­wej w duchu postę­pu hodow­la­ne­go.
    4. Wspieranie rasy hucul­skiej na płasz­czyź­nie hodow­la­nej, spor­to­wej i kul­tu­ro­wej poprzez orga­ni­zo­wa­nie celo­wych imprez, wycho­dzą­cych poza gra­ni­ce kra­ju.
  2. Stworzenie czy też dąże­nie do stwo­rze­nia rów­nych warun­ków dla wła­snej hodow­li w obrę­bie kra­ju, przy uwzględ­nie­niu odpo­wied­nich wytycz­nych Unii Europejskiej.
  3. Harmonia w roz­wią­zy­wa­niu spraw doty­czą­cych hodow­li konia hucul­skie­go na płasz­czyź­nie mię­dzy­na­ro­do­wej (HIF).

Dot. Konferencji w Wiedniu, 17 mar­ca br.

Print Friendly, PDF & Email