Selekcja

Stacjonarna próba dzielności klaczy sp, wlkp, m i importowanych po 60-​dniowym treningu zaprzęgowym

 

Zaprzęgowy trening stacjonarny oraz dwudniowa próba dzielności dla klaczy sp, wlkp, m i importowanych jest prowadzona zgodnie z zasadami stacjonarnej próby zaprzęgowej dla klaczy rasy śląskiej.

Stacjonarnej próbie zaprzęgowej mogą zostać poddane klacze:

  • wpisane lub spełniające warunki wpisu do ksiąg stadnych koni ras sp (w tym importowane), wlkp i m
  • w wieku od 3 lat
  • jałowe lub nisko źrebne (maksymalnie do 3. miesiąca ciąży włącznie w momencie rozpoczęcia treningu).

Klacze przywożone są do Zakładu Treningowego w wyznaczonym dniu. Przed przyjęciem klaczy sprawdzana jest dokumentacja hodowlana i weterynaryjna. Klacz badana jest także przez lekarza weterynarii. Następnie jest ona oceniana przez Komisję na płycie oraz w ruchu (stęp i kłus) na trójkącie. Minimum bonitacyjne dla klaczy m, sp i importowanych ustala się na 72 pkt., natomiast dla klaczy wlkp na 70 pkt.
Klacz musi być przyzwyczajona do podawania wszystkich nóg, oprowadzania w ręku oraz lonżowania w obie strony w ogłowiu z okularami oraz w uprzęży z podogoniem i podpinką, bez wymogu oprzęgania. Podczas prezentacji klaczy dopuszczone jest wędzidło grube, dwuczęściowe. Jeśli klacz nie spełnia w/w wymogów, nie zostanie przyjęta do Zakładu Treningowego.
Powyższego sprawdzianu dokonuje kierownik Zakładu Treningowego w obecności członka Komisji. Skład Komisji Kwalifikującej klacze do Zakładu Treningowego oraz oceniającej je podczas próby dzielności powołuje Zarząd Główny Polskiego Związku Hodowców Koni na wniosek Komisji Ksiąg Stadnych koni ras: polski koń szlachetny półkrwi, wielkopolskiej i małopolskiej.

Program próby

Próba trwa dwa dni. W czasie treningu i próby obowiązuje uprząż szorowa, jednolita dla wszystkich klaczy uczestniczących w treningu i próbie. Pożądane jest mierzenie czasu przy użyciu fotokomórki.

Dzień pierwszy:

  1. Próba na czworoboku wg załączonego programu.
    Próba na czworoboku przeprowadzona jest w pojeździe lekkim, 2-osiowym, o dwóch dyszlach. Pojazd maratonowy jednokonny ze sprawnym hamulcem.

    Lp. Program Ocenione elementy
    1. A – wjazd kłusem roboczym
    X – zatrzymanie, ukłon
    utrzymanie linii prostej
    nieruchomość
    2. XGCM – kłus roboczy utrzymanie rytmu i impulsu
    3. MXK – wydłużyć wykrok
    KAF – kłus roboczy
    poszerzenie wykroku,
    utrzymanie impulsu. Przejścia
    4. FXH – wydłużyć wykrok
    HCM – kłus roboczy
    poszerzenie wykroku,
    utrzymanie impulsu. Przejścia
    5. MXK – stęp pośredni regularność i długość wykroku
    6. KAF – kłus roboczy utrzymanie rytmu. Postawa
    7. FXH – stęp pośredni regularność i długość wykroku
    8. HCMBRAD – kłus roboczy utrzymanie rytmu. Postawa
    9. D – koło w prawo o średnicy 20 m
    D – koło w lewo o średnicy 20 m
    regularność, dokładność
    figury. Zgięcie na kołach
    10. DX – kłus roboczy
    X – zatrzymanie, ukłon
    utrzymanie linii prostej,
    nieruchomość
    Opuścić czworobok stępem pośrednim

     

    Oceny ogólne
    1. Chody stęp Obszerność, regularność, swoboda i takt 10
    2. Chody kłus Obszerność, regularność, swoboda i takt 10
    3. Impuls Chęć do ruchu naprzód, zaangażowanie zadu 10
    4. Posłuszeństwo Reakcja na pomoce, współpraca z powożącym 10
    5. Przydatność do
    pracy w zaprzęgu
    Chęć do współpracy 10
    Maksymalna liczba punktów 50

    Skala ocen:

    • 10 pkt. – ocena wybitna
    • 9 pkt. – ocena bardzo dobra
    • 8 pkt. – ocena dobra
    • 7 pkt. – ocena zadawalająca
    • 6 pkt. – ocena dostateczna
    • 5 pkt. – ocena mierna
    • 4 pkt. – ocena nie zadawalająca
    • 3 pkt. – ocena zła

    Punkty bonifikacyjne przyznaje się według poniższej tabeli:

    Punkty czworobokowe Punkty bonifikacyjne
    48,5 – 50,0 10,0 pkt.
    46,5 – 48,0 9,5 pkt.
    44,5 – 46,0 9,0 pkt.
    42,5 – 44,0 8,5 pkt.
    40,5 – 42,0 8,0 pkt.
    38,5 – 40,0 7,5 pkt.
    36,5 – 38,0 7,0 pkt.
    34,5 – 36,0 6,5 pkt.
    32,5 – 34,0 6,0 pkt.
    30,5 – 32,0 5,5 pkt.
    28,5 – 30,0 5,0 pkt.
    26,5 – 28,0 4,5 pkt.
    24,5 – 26,0 4,0 pkt.
    22,5 – 24,0 3,5 pkt.
    20,5 – 22,0 3,0 pkt.
    18,5 – 20,0 2,5 pkt.
    16,5 – 18,0 2,0 pkt.
    14,5 – 16,0 1,5 pkt.
    14 i mniej dyskwalifikacja
  2. Próba szybkości w kłusie na dystansie 1 km.
    Teren płaski, podłoże naturalne (piaszczyste, żwirowe, trawiaste). Pojazd jak w próbie na czworoboku.
    Najlepszy wynik, za który przyznaje się maks. liczbę punktów bonifikacyjnych (10 pkt.), ustala się na 2 min 59 sek. Przejazd w czasie krótszym niż 2 min 59 sek nie jest nagradzany dodatkowymi punktami bonifikacyjnymi. Przekroczenie czasu 3 min 50 sek – dyskwalifikacja. Każde przejście przez klacz z kłusa do galopu na 5 foulee jest karane dodaniem do uzyskanego czasu 5 sekund. Po 5 przejściach do galopu na 5 foulee następuje dyskwalifikacja.

    Norma czasu Norma czasu
    dla złych warunków pogodowych
    Czas od Czas do Pkt. Czas od Czas do Pkt.
    i mniej 0:02:59 10,0 i mniej 0:03:17 10,0
    0:03:00 0:03:02 9,5 0:03:18 0:03:20 9,5
    0:03:03 0:03:05 9,0 0:03:21 0:03:23 9,0
    0:03:06 0:03:08 8,5 0:03:24 0:03:26 8,5
    0:03:09 0:03:11 8,0 0:03:27 0:03:29 8,0
    0:03:12 0:03:14 7,5 0:03:30 0:03:32 7,5
    0:03:15 0:03:17 7,0 0:03:33 0:03:35 7,0
    0:03:18 0:03:20 6,5 0:03:36 0:03:38 6,5
    0:03:21 0:03:23 6,0 0:03:39 0:03:41 6,0
    0:03:24 0:03:26 5,5 0:03:42 0:03:44 5,5
    0:03:27 0:03:29 5,0 0:03:45 0:03:47 5,0
    0:03:30 0:03:32 4,5 0:03:48 0:03:50 4,5
    0:03:33 0:03:35 4,0 0:03:51 0:03:53 4,0
    0:03:36 0:03:38 3,5 0:03:54 0:03:56 3,5
    0:03:39 0:03:41 3,0 0:03:57 0:03:59 3,0
    0:03:42 0:03:44 2,5 0:04:00 0:04:02 2,5
    0:03:45 0:03:47 2,0 0:04:03 0:04:05 2,0
    0:03:48 0:03:50 1,5 0:04:06 0:04:08 1,5
    0:03:51 i więcej dyskwalifikacja 0:04:09 i więcej dyskwalifikacja

Dzień drugi

  1. Próba wytrzymałości.
    Chody przemienne stęp i kłus. Dystans 2 km. Teren płaski, podłoże naturalne (piaszczyste, żwirowe, trawiaste). Próba odbywa się w pojeździe z dwoma dyszelkami o długości zgodnej z regułami powożenia. Pojazdy muszą spełniać podstawowe warunki bezpieczeństwa. Obciążenie równe 100 % masy ciała klaczy (masa pojazdu + powożącego + ładunek).
    Najlepszy wynik, za który przyznaje się maksymalną liczbę punktów bonifikacyjnych (10 pkt.), ustala się na 6 min 09 sek. Przejazd w czasie krótszym niż 6 min 09 sek nie jest nagradzany dodatkowymi punktami bonifikacyjnymi. Przekroczenie czasu 7 min 51 sek – dyskwalifikacja. Każde przejście przez klacz z kłusa do galopu na 5 foulee jest karane dodaniem do uzyskanego czasu 5 sekund. Po 5 przejściach do galopu na 5 foulee następuje dyskwalifikacja.

    Norma czasu Norma czasu
    dla złych warunków pogodowych
    Czas od Czas do Pkt. Czas od Czas do Pkt.
    i mniej 0:06:09 10,0 i mniej 0:06:46 10,0
    0:06:10 0:06:15 9,5 0:06:47 0:06:52 9,5
    0:06:16 0:06:21 9,0 0:06:53 0:06:58 9,0
    0:06:22 0:06:27 8,5 0:06:59 0:07:04 8,5
    0:06:28 0:06:33 8,0 0:07:05 0:07:10 8,0
    0:06:34 0:06:39 7,5 0:07:11 0:07:16 7,5
    0:06:40 0:06:45 7,0 0:07:17 0:07:22 7,0
    0:06:46 0:06:51 6,5 0:07:23 0:07:28 6,5
    0:06:52 0:06:57 6,0 0:07:29 0:07:34 6,0
    0:06:58 0:07:03 5,5 0:07:35 0:07:40 5,5
    0:07:04 0:07:09 5,0 0:07:41 0:07:46 5,0
    0:07:10 0:07:15 4,5 0:07:47 0:07:52 4,5
    0:07:16 0:07:21 4,0 0:07:53 0:07:58 4,0
    0:07:22 0:07:27 3,5 0:07:59 0:08:04 3,5
    0:07:28 0:07:33 3,0 0:08:05 0:08:10 3,0
    0:07:34 0:07:39 2,5 0:08:11 0:08:16 2,5
    0:07:40 0:07:45 2,0 0:08:17 0:08:22 2,0
    0:07:46 0:07:51 1,5 0:08:23 0:08:28 1,5
    0:07:52 i więcej dyskwalifikacja 0:08:29 i więcej dyskwalifikacja
  2. Próba szybkości w stępie.
    Warunki dotyczące pojazdu, uprzęży, obciążenia i podłoża, jak w próbie wytrzymałości. Dystans 500 m. Norma czasu 3 min 45 sek. Przejazd w czasie krótszym niż 3 min 45 sek nie jest nagradzany dodatkowymi punktami bonifikacyjnymi. Przekroczenie czasu 4 min 53 sek – dyskwalifikacja. Każde przejście przez klacz ze stępa do kłusa na 5 kroków jest karane dodaniem do uzyskanego czasu 5 sekund. Po 5 przejściach do kłusa na 5 kroków następuje dyskwalifikacja.

    Norma czasu Norma czasu
    dla złych warunków pogodowych
    Czas od Czas do Pkt. Czas od Czas do Pkt.
    i mniej 0:03:45 10,0 i mniej 0:04:08 10,0
    0:03:46 0:03:49 9,5 0:04:09 0:04:12 9,5
    0:03:50 0:03:53 9,0 0:04:13 0:04:16 9,0
    0:03:54 0:03:57 8,5 0:04:17 0:04:20 8,5
    0:03:58 0:04:01 8,0 0:04:21 0:04:24 8,0
    0:04:02 0:04:05 7,5 0:04:25 0:04:28 7,5
    0:04:06 0:04:09 7,0 0:04:29 0:04:32 7,0
    0:04:10 0:04:13 6,5 0:04:33 0:04:36 6,5
    0:04:14 0:04:17 6,0 0:04:37 0:04:40 6,0
    0:04:18 0:04:21 5,5 0:04:41 0:04:44 5,5
    0:04:22 0:04:25 5,0 0:04:45 0:04:48 5,0
    0:04:26 0:04:29 4,5 0:04:49 0:04:52 4,5
    0:04:30 0:04:33 4,0 0:04:53 0:04:56 4,0
    0:04:34 0:04:37 3,5 0:04:57 0:05:00 3,5
    0:04:38 0:04:41 3,0 0:05:01 0:05:04 3,0
    0:04:42 0:04:45 2,5 0:05:05 0:05:08 2,5
    0:04:46 0:04:49 2,0 0:05:09 0:05:12 2,0
    0:04:50 0:04:53 1,5 0:05:13 0:05:16 1,5
    0:04:54 i więcej dyskwalifikacja 0:05:17 i więcej dyskwalifikacja

UWAGA!

  1. W przypadku złych warunków podczas przeprowadzania próby dzielności (pogoda, podłoże) Komisja Oceny ma prawo złagodzić normy czasowe poszczególnych elementów próby (maksymalnie o 10%).
  2. W przypadku objawów złego samopoczucia klaczy podczas próby (np. kolka moczowa, kulawizna) Komisja Oceny ma prawo wycofać klacz z próby.
  3. W przypadku, gdy wyniki osiągane przez jedną z klaczy w poszczególnych elementach próby znacznie odbiegają od rezultatów pozostałych klaczy w stawce, Komisja Oceny ma prawo wycofać klacz z próby.
  4. Dyskwalifikacja w jednym z elementów próby (1 punkt bonifikacyjny za którykolwiek z elementów próby) oznacza automatyczną dyskwalifikację w wynikach końcowych próby dzielności – klacz nie kończy próby.

Na wynik próby składają się oceny wystawione przez Kierownika Zakładu Treningowego na podstawie obserwacji w trakcie treningu, ocen komisji wystawionych podczas dwu dni próby i ocen obcego powożącego dokonującego oceny na 8-14 dni przed próbą. Oceny obcego powożącego wystawiane są na podstawie przejazdu na czworoboku i oceny tych samych elementów, które następnie ocenia Komisja. Oceny obcego powożącego są przeliczane tak samo jak oceny Komisji. Oceny te są przekazywane do biura PZHK i nie są ujawniane do czasu zakończenia próby.

Kierownik Zakładu Treningowego zobowiązany jest do przedstawienia wyników oceny w przeddzień próby. Oceniając charakter i temperament Kierownik Zakładu Treningowego bierze pod uwagę to, że:

  • Charakter jest to zespół cech psychicznych, właściwych danemu koniowi, które przejawiają się w jego świadomym działaniu. Wyrazem charakteru konia jest również jego stosunek do innych koni oraz ludzi. W populacji można wyróżnić między innymi: konie łagodne lub gwałtowne, łatwe lub trudne w obsłudze, odważne lub tchórzliwe, przyjazne lub złośliwe. Poważnymi wadami charakteru z punktu widzenia użytkowości są trudności w obsłudze, agresja w stosunku do ludzi i innych koni, brak ambicji i woli walki u koni sportowych.
  • Temperament jest to usposobienie konia wyrażające się w jego reakcjach psychonerwowych na wydarzenia świata zewnętrznego. Reakcje te mogą mieć różne natężenie, szybkość i różny czas trwania. Dlatego też można rozróżnić kilka typów temperamentu, biorąc pod uwagę łatwość reakcji pobudzania i hamowania na czynniki zewnętrzne. Z punktu widzenia częstych kontaktów z człowiekiem najlepiej, aby koń charakteryzował się zrównoważonym temperamentem.

Podsumowanie próby dzielności klaczy sp, wlkp, m i importowanych

Lp. Cecha Ocena kierownika ZT Ocena obcego powożącego Ocena komisji Waga cechy Maksymalna
liczba punktów
w ocenie końcowej
1. Charakter i zachowanie 10 1 10
2. Przydatność do użytkowania zaprzęgowego 10 0,5 5
4. Stęp w zaprzęgu 10 0,5 5
5. Kłus w zaprzęgu 10 0,5 5
6. Ocena obcego powożącego 10 1,5 15
7. Ujeżdżenie 10 1,5 15
8. Próba szybkości w kłusie 10 1,5 15
9. Próba wytrzymałości 10 1,5 15
10. Próba szybkości w stępie 10 1,5 15
  Ogółem 40 10 40   100

Wszystkie cechy są oceniane w skali 10-punktowej. Wynik końcowy stanowi suma punktów bonifikacyjnych uzyskanych w poszczególnych elementach próby, przemnożonych przez wagi tych cech. Przedziały punktowe dla poszczególnych ocen ustala się według zasady:

Ocena Punkty
Wybitna x+2SD i więcej
Bardzo dobra x+SD do x+2SD-0,01
Dobra x do x+SD-0,01
Dostateczne x-SD do x-0,01
Niedostateczna x-SD-0,01 i mniej

gdzie x stanowi średnią arytmetyczną ocenianej stawki, a SD – odchylenie standardowe ocen klaczy.

Klacz zdaje próbę, jeżeli uzyskała ocenę co najmniej dostateczną.