Formalności

Obrót i handel końmi w świetle nowych przepisów

 

Wymagania zoo­tech­nicz­ne, ro­do­wo­do­we i we­te­ry­na­ryj­ne dla ko­ni ho­dow­la­nych i ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej po­cią­gnę­ło za so­bą ko­niecz­ność do­sto­so­wa­nia wie­lu prze­pi­sów, w tym rów­nież ho­dow­la­nych i we­te­ry­na­ryj­nych, do usta­wo­daw­stwa wspól­no­to­we­go. Implementacja pra­wa Unii Europejskiej, w za­kre­sie utwo­rze­nia wspól­ne­go ryn­ku zwie­rzę­ta­mi i pro­duk­ta­mi zwie­rzę­cy­mi, po­przez usu­nię­cie ba­rier zoo­tech­nicz­nych i we­te­ry­na­ryj­nych we­wnątrz wspól­no­ty, by­ła do­ko­ny­wa­na po­przez stop­nio­we wpro­wa­dza­nie zmian, w pod­sta­wo­wych ak­tach praw­nych, nie­zbęd­nych do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia pol­skie­go pra­wa ho­dow­la­ne­go. I tak, w ostat­nich mie­sią­cach, Sejm do­ko­nał no­we­li­za­cji usta­wy z dnia 20 sierp­nia 1997 ro­ku o or­ga­ni­za­cji ho­dow­li i roz­ro­dzie zwie­rząt go­spo­dar­skich (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1762 oraz z 2004 r. Nr 91, poz. 866) oraz uchwa­lił, w miej­sce usta­wy z dnia 24 kwiet­nia 1997 ro­ku o zwal­cza­niu cho­rób za­kaź­nych zwie­rząt, ba­da­niu zwie­rząt rzeź­nych i mię­sa oraz Inspekcji Weterynaryjnej, kil­ka no­wych ustaw we­te­ry­na­ryj­nych. Dwie z nich ma­ją szcze­gól­ne zna­cze­nie dla ho­dow­ców ko­ni. Są to: usta­wa z dnia 11 mar­ca 2004 ro­ku o ochro­nie zdro­wia zwie­rząt oraz zwal­cza­niu cho­rób za­kaź­nych (Dz. U. Nr 69, poz. 625) oraz ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr 91, poz. 872). Ponadto, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wy­ko­nu­jąc upo­waż­nie­nie wy­ni­ka­ją­ce z ww. ustaw wy­dał, w ostat­nim cza­sie, ca­ły sze­reg roz­po­rzą­dzeń, okre­śla­ją­cych szcze­gó­ło­we wy­ma­ga­nia dla po­dej­mo­wa­nia i pro­wa­dze­nia róż­ne­go ro­dza­ju dzia­łal­no­ści zwią­za­nej z pro­duk­cją zwie­rzę­cą, cho­wem i ho­dow­lą.

Mając na wzglę­dzie do­bro pol­skiej ho­dow­li oraz w oba­wie przed błęd­ną in­ter­pre­ta­cją po­ję­cia „swo­bod­ne­go prze­miesz­cza­nia zwie­rząt i pro­duk­tów rol­nych na wspól­nym ryn­ku”, Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt wi­dzi pil­ną po­trze­bę przy­bli­że­nia za­gad­nień do­ty­czą­cych han­dlu we­wnątrz Wspólnoty, ży­wy­mi koń­mi i ma­te­ria­łem bio­lo­gicz­nym, ze szcze­gól­nym uwzględ­nie­niem na­sie­nia koń­skie­go. Przedmiotem ni­niej­sze­go ar­ty­ku­łu są prze­pi­sy za­war­te w pol­skich ak­tach praw­nych, obo­wią­zu­ją­cych od dnia przy­stą­pie­nia Polski do UE, opar­tych na wy­tycz­nych za­war­tych w dy­rek­ty­wach i de­cy­zjach Rady i Komisji Wspólnoty Europejskiej, któ­re szcze­gó­ło­wo okre­śla­ją wy­ma­ga­nia zoo­tech­nicz­ne, ro­do­wo­do­we i we­te­ry­na­ryj­ne dla wpro­wa­dza­nych do ob­ro­tu zwie­rząt, na­sie­nia, ko­mó­rek ja­jo­wych i za­rod­ków.

Handel końmi

Handel, w ro­zu­mie­niu prze­pi­sów usta­wy o or­ga­ni­za­cji ho­dow­li i roz­ro­dzie zwie­rząt go­spo­dar­skich, ozna­cza „swo­bod­ny ob­rót po­mię­dzy pań­stwa­mi człon­kow­ski­mi Unii Europejskiej zwie­rzę­ta­mi, ma­te­ria­łem bio­lo­gicz­nym i ja­ja­mi wy­lę­go­wy­mi, po­cho­dzą­cy­mi z państw człon­kow­skich Unii Europejskiej oraz zwie­rzę­ta­mi, ma­te­ria­łem bio­lo­gicz­nym i ja­ja­mi wy­lę­go­wy­mi, po­cho­dzą­cy­mi z państw nie­bę­dą­cych człon­ka­mi Unii Europejskiej, któ­re znaj­du­ją się w ob­ro­cie w kra­jach człon­kow­skich Unii Europejskiej”.

Zgodnie z pra­wem wspól­no­to­wym zwie­rzę­ta bę­dą­ce przed­mio­tem han­dlu mu­szą być za­opa­trzo­ne w do­ku­men­ta­cję:

  1. iden­ty­fi­ka­cyj­ną,
  2. ho­dow­la­ną (nie wy­ma­ga­na dla ko­ni rzeź­nych i użyt­ko­wych),
  3. we­te­ry­na­ryj­ną.

Dokumentem iden­ty­fi­ka­cyj­nym ko­nia jest pasz­port. Wzór oraz za­kres in­for­ma­cji za­war­tych w pasz­por­cie, okre­śla Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lip­ca 2004 ro­ku w spra­wie okre­śle­nia wzo­ru pasz­por­tu ko­nia i wzo­ru pasz­por­tu by­dła, któ­re im­ple­men­tu­je do pra­wa pol­skie­go de­cy­zję Komisji 93/​623/​EWG z dnia 20 paź­dzier­ni­ka 1993 ro­ku usta­na­wia­ją­cą do­ku­ment iden­ty­fi­ka­cyj­ny (pasz­port) to­wa­rzy­szą­cy za­re­je­stro­wa­nym zwie­rzę­tom z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych (Dz. Urz. WE L 298 z 3.12.93). Paszport ko­nia jest wy­sta­wia­ny przez or­ga­ni­za­cję lub zwią­zek kra­ju po­cho­dze­nia zwie­rzę­cia, któ­ry pro­wa­dzi księ­gę stad­ną lub re­jestr da­nej ra­sy. Dla zwie­rząt uro­dzo­nych na te­re­nie Polski są to: Polski Klub Wyścigów Konnych dla ko­ni czy­stej krwi arab­skiej i peł­nej krwi an­giel­skiej, Polskie Towarzystwo Kuce Szetlandzkie dla ku­ców sze­tlandz­kich, Stowarzyszenie Hodowców i Użytkowników Kłusaków dla ra­sy kłu­sa­czej i Polski Związek Hodowców Koni dla po­zo­sta­łych ras ko­ni oraz krzy­żó­wek mię­dzy­ra­so­wych i ko­ni bez po­cho­dze­nia. Dla zwie­rząt przy­wo­żo­nych z in­nych kra­jów UE pasz­por­ty wy­sta­wia­ją or­ga­ni­za­cje pro­wa­dzą­ce księ­gi po­szcze­gól­nych ras. Dokument mu­si za­wie­rać opis słow­ny i gra­ficz­ny ko­nia. Brak opi­su ko­nia w pasz­por­cie unie­moż­li­wia iden­ty­fi­ka­cję zwie­rzę­cia a w kon­se­kwen­cji wpi­sa­nie go do pol­skich ksiąg stad­nych. W przy­pad­ku stwier­dze­nia, że w pasz­por­cie ku­po­wa­ne­go ko­nia nie ma je­go opi­su na­le­ży żą­dać, od sprze­da­ją­ce­go zwie­rzę, uzu­peł­nie­nia do­ku­men­tu przez wy­sta­wia­ją­cy go pod­miot. Zwracamy rów­nież uwa­gę, że in­ne spo­so­by iden­ty­fi­ka­cji ko­ni, ta­kie jak mi­kro­pro­ce­so­ry, ta­tu­aże czy wy­pa­lo­ne nu­me­ry są je­dy­nie me­to­da­mi po­moc­ni­czy­mi i nie sta­no­wią pod­sta­wy iden­ty­fi­ka­cji ko­nia, w ro­zu­mie­niu prze­pi­sów wspól­no­to­wych.

W przy­pad­ku zmia­ny pra­wa wła­sno­ści ko­nia, pasz­port na­le­ży nie­zwłocz­nie zło­żyć w or­ga­ni­za­cji przez któ­rą zo­stał wy­sta­wio­ny, wraz z po­da­niem na­zwi­ska i ad­re­su no­we­go wła­ści­cie­la, ce­lem do­ko­na­nia po­now­nej re­je­stra­cji i prze­ka­za­nia do­ku­men­tu no­we­mu wła­ści­cie­lo­wi (zgod­nie z de­cy­zją Komisji 93/​623/​EWG). Oznacza to, że na­by­wa­jąc ko­nia w in­nym kra­ju na­le­ży wy­ma­gać od sprze­da­ją­ce­go ko­nia wy­re­je­stro­wa­nia go z ma­cie­rzy­stej or­ga­ni­za­cji aby na­stęp­nie moż­na by­ło zwie­rzę za­re­je­stro­wać w od­po­wied­niej pol­skiej księ­dze. Ponadto przy­po­mi­na­my, że pasz­port mu­si to­wa­rzy­szyć zwie­rzę­ciu w cza­sie trans­por­tu.

W przy­pad­ku za­mia­ru sprze­da­ży ko­nia ho­dow­li kra­jo­wej, na­le­ży pa­mię­tać o dość dłu­gim ter­mi­nie ocze­ki­wa­nia na wy­da­nie pasz­por­tu. Podmioty wy­sta­wia­ją­ce pasz­por­ty są zo­bo­wią­za­ne, na mo­cy usta­wy o sys­te­mie iden­ty­fi­ka­cji i re­je­stra­cji zwie­rząt, do wy­da­nia te­go do­ku­men­tu w cią­gu 60 dni od dnia otrzy­ma­nia zgło­sze­nia. Radzimy wła­ści­cie­lom ko­ni, no­szą­cym się z za­mia­rem ich sprze­da­ży, by nie cze­ka­li na ostat­nią chwi­lę, lecz wcze­śniej za­opa­trzy­li zwie­rzę­ta w sto­sow­ny do­ku­ment. Pozwoli to na unik­nię­cie nie­po­trzeb­nych kom­pli­ka­cji w dniu sprze­da­ży ko­nia.

Wyjaśniamy po­nad­to, że raz wy­sta­wio­ny pasz­port to­wa­rzy­szy zwie­rzę­ciu aż do je­go śmier­ci, tak więc zwie­rzę­ta przy­wo­żo­ne do Polski, z in­nych kra­jów, za­cho­wu­ją ory­gi­nal­ne pasz­por­ty wy­sta­wio­ne w kra­ju ich po­cho­dze­nia, oczy­wi­ście o ile do­ku­men­ty speł­nia­ją wy­ma­ga­nia od­no­śnie iden­ty­fi­ka­cji ko­ni i są spo­rzą­dzo­ne w jed­nym z urzę­do­wych ję­zy­ków Wspólnoty. Należy jed­nak pa­mię­tać o obo­wiąz­ku zgło­sze­nia fak­tu na­by­cia ko­nia w in­nym kra­ju, do pod­mio­tu pro­wa­dzą­ce­go pol­ską księ­gę, w ter­mi­nie 30 dni od dnia wwo­zu zwie­rzę­cia na te­ren Polski lub w przy­pad­ku ko­nia przy­wie­zio­ne­go z pań­stwa trze­cie­go (spo­za gra­nic UE) w ter­mi­nie 30 dni od dnia prze­pro­wa­dze­nia we­te­ry­na­ryj­nej kon­tro­li gra­nicz­nej.

Drugim do­ku­men­tem, wy­ma­ga­nym dla wpro­wa­dza­nych do ob­ro­tu zwie­rząt ho­dow­la­nych, jest za­świad­cze­nia ho­dow­la­ne. Informacje za­miesz­czo­ne w za­świad­cze­niach są pod­sta­wą do do­ko­na­nia wpi­su lub re­je­stra­cji w księ­dze stad­nej. Ze wzglę­du na ist­nie­ją­ce du­że pro­ble­my z usta­no­wie­niem jed­no­li­te­go wzo­ru za­świad­cze­nia ho­dow­la­ne­go dla wszyst­kich ras ko­ni ho­do­wa­nych w po­szcze­gól­nych kra­jach Wspólnoty, Komisja usta­li­ła, że do cza­su okre­śle­nia ta­kie­go wzo­ru, ro­lę za­świad­cze­nia ho­dow­la­ne­go bę­dzie speł­niał do­ku­ment iden­ty­fi­ka­cyj­ny usta­no­wio­ny de­cy­zją Komisji 93/​623/​EWG, czy­li pasz­port ko­nia. Oznacza to, że na dzień dzi­siej­szy, ko­nie przy­wo­żo­ne na te­ry­to­rium Rzeczpospolitej Polskiej, mo­gą być re­je­stro­wa­ne w od­po­wied­niej pol­skiej księ­dze stad­nej, zgod­nie z in­for­ma­cja­mi za­war­ty­mi w to­wa­rzy­szą­cym im pasz­por­cie. Uwaga! Jednak nie każ­de zwie­rzę po­sia­da­ją­ce pasz­port jest zwie­rzę­ciem ho­dow­la­nym. Paszport jest przede wszyst­kim do­ku­men­tem iden­ty­fi­ka­cyj­nym ko­nia i po­sia­da­ją go wszyst­kie zwie­rzę­ta, w tym rów­nież rzeź­ne i użyt­ko­we. Zwierzętami ho­dow­la­ny­mi są wy­łącz­nie ko­nie speł­nia­ją­ce wszyst­kie wa­run­ki wpi­su do księ­gi da­nej ra­sy, dla­te­go też ko­nie ras dla któ­rych nie pro­wa­dzi się w Polsce ksiąg stad­nych oraz któ­re nie uczest­ni­czą w do­sko­na­le­niu ras, dla któ­rych re­ali­zo­wa­ne są w na­szym kra­ju pro­gra­my ho­dow­la­ne, mo­gą być uwa­ża­ne je­dy­nie za zwie­rzę­ta użyt­ko­we. Oczywiście ta­kie ko­nie moż­na do Polski przy­wo­zić i użyt­ko­wać np. w spo­rcie, lecz ani one ani ich po­tom­stwo nie bę­dzie wpi­sa­ne do pol­skich ksiąg.

Wyjaśniamy jed­no­cze­śnie, że zgod­nie z usta­wą ho­dow­la­ną, nie moż­na od­mó­wić do­ko­na­nia wpi­su do księ­gi ko­nia przy­wie­zio­ne­go z in­ne­go kra­ju, je­że­li speł­nia on wa­run­ki wpi­su do od­po­wied­niej pol­skiej księ­gi.

Kolejnym waż­nym za­gad­nie­niem są wy­ma­ga­nia sta­wia­ne re­pro­duk­to­rom tj. ogie­rom do­pusz­czo­nym do wy­ko­rzy­sta­nia w roz­ro­dzie. Nabywając ogie­ra, w in­nym kra­ju, na­le­ży pa­mię­tać, że nie wszyst­kie ko­nie wpi­sa­ne do ksiąg za­gra­nicz­nych od­po­wia­da­ją za­ło­że­niom pol­skich pro­gra­mów ho­dow­la­nych. Chcąc unik­nąć nie­po­trzeb­nych roz­cza­ro­wań le­piej upew­nić się, przed na­by­ciem ogie­ra, czy speł­nia on wy­ma­ga­nia sta­wia­ne re­pro­duk­to­rom przez pol­skie księ­gi oraz czy po spro­wa­dze­niu ko­nia do Polski bę­dzie go moż­na użyć w roz­ro­dzie. Dotyczy to nie tyl­ko ro­do­wo­du i po­kro­ju ko­nia lecz zwłasz­cza oce­ny wła­snych cech użyt­ko­wych i roz­wo­ju osob­ni­cze­go zwie­rzę­cia oraz je­go war­to­ści ho­dow­la­nej. Przypominamy, że od 2004 ro­ku wszyst­kie ogie­ry pół­krwi mu­szą być oce­nio­ne na pod­sta­wie te­stu 100-​dniowego prze­pro­wa­dzo­ne­go w za­kła­dzie tre­nin­go­wym lub na pod­sta­wie wy­ni­ków wła­snych ko­nia uzy­ska­nych w spo­rcie. Tak więc, spro­wa­dza­jąc do Polski mło­de­go ogie­ra, je­go na­byw­ca mu­si się li­czyć z ko­niecz­no­ścią pod­da­nia go oce­nie w na­szym kra­ju. W przy­pad­ku za­ku­pu ogie­ra star­sze­go, wy­ce­nio­ne­go w kra­ju je­go po­cho­dze­nia, na­le­ży upew­nić się w pod­mio­cie pro­wa­dzą­cym od­po­wied­nia pol­ską księ­gę czy wy­ni­ki przez nie­go uzy­ska­ne są wy­star­cza­ją­ce aby był on uzna­ny w Polsce za re­pro­duk­to­ra. W tym ce­lu na­le­ży przed­sta­wić do­ku­men­ty po­twier­dza­ją­ce wpi­sa­nie ogie­ra do od­po­wied­niej księ­gi stad­nej kra­ju po­cho­dze­nia oraz wy­ni­ki i kry­te­ria prze­pro­wa­dzo­nej oce­ny war­to­ści użyt­ko­wej ko­nia.

Ponadto, w przy­pad­ku spro­wa­dza­nia zwie­rząt ho­dow­la­nych z kra­jów trze­cich (spo­za gra­nic UE) wy­ma­ga­ne są do­ku­men­ty po­twier­dza­ją­ce:

  • że zo­sta­ną one wpi­sa­ne lub za­re­je­stro­wa­ne do od­po­wied­niej księ­gi na te­re­nie Wspólnoty. To zna­czy, że chcąc przy­wieźć ko­nia spo­za UE, na­le­ży zwró­cić się do pod­mio­tu pro­wa­dzą­ce­go w Polsce księ­gę da­nej ra­sy o wy­da­nie po­twier­dze­nia, że zwie­rzę kwa­li­fi­ku­je się do wpi­sa­nia do pol­skiej księ­gi;
  • cią­żę dla źreb­nej kla­czy. Wzór za­świad­cze­nia, jest okre­ślo­ny w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 ma­ja 2004 ro­ku w spra­wie za­świad­czeń ho­dow­la­nych dla przy­wo­żo­nych z te­ry­to­rium państw nie­bę­dą­cych człon­ka­mi Unii Europejskiej zwie­rząt ho­dow­la­nych, na­sie­nia, ko­mó­rek ja­jo­wych i za­rod­ków (Dz. U. Nr 122, poz. 1278).

Dokumentacja weterynaryjna

Zgodnie z wy­ma­ga­nia­mi we­te­ry­na­ryj­ny­mi przy przy­wo­zie i prze­miesz­cza­niu zwie­rząt, za­war­ty­mi w usta­wie z dnia 11 mar­ca 2004 ro­ku o ochro­nie zdro­wia zwie­rząt oraz o zwal­cza­niu cho­rób za­kaź­nych, ko­nie mo­gą być przed­mio­tem han­dlu je­że­li są za­opa­trzo­ne w świa­dec­two zdro­wia wy­sta­wio­ne przez urzę­do­we­go le­ka­rza we­te­ry­na­rii pań­stwa wy­sy­ła­ją­ce­go. Dokument wy­sta­wia­ny jest w dniu za­ła­dun­ku zwie­rząt lub, w przy­pad­ku ko­ni za­re­je­stro­wa­nych, w ostat­nim dniu ro­bo­czym przed za­ła­dun­kiem. Wzory świa­dectw są okre­ślo­ne w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwiet­nia 2004 ro­ku w spra­wie szcze­gó­ło­wych wy­ma­gań przy przy­wo­zie i prze­miesz­cza­niu ko­nio­wa­tych (Dz. U. Nr 100, poz. 1020). Druki for­mu­la­rzy, w kil­ku ję­zy­kach urzę­do­wych UE, znaj­du­ją się na stro­nie in­ter­ne­to­wej Głównego Inspektoratu Weterynarii pod ad­re­sem www.wetgiw.gov.pl. Wyjaśniamy, że w przy­pad­ku ko­ni ho­dow­la­nych po­sia­da­ją­cych pasz­port (ko­nio­wa­te za­re­je­stro­wa­ne), wy­star­cza­ją­cą jest in­for­ma­cja o sta­nie zdro­wia ko­nia, po­twier­dzo­na przez urzę­do­we­go le­ka­rza we­te­ry­na­rii na for­mu­la­rzu, któ­ry okre­ślo­ny jest w za­łącz­ni­ku nr 2 do ww. roz­po­rzą­dze­nia, na­zwa­ne­go na stro­nie GIW, zgod­nie z no­men­kla­tu­rą pra­wa eu­ro­pej­skie­go „Poświadczenie zdro­wot­no­ści”. Dla zwie­rząt nie po­sia­da­ją­cych pasz­por­tów wy­ma­ga­ne jest świa­dec­two zdro­wia okre­ślo­ne w za­łącz­ni­ku nr 1. Świadectwo zdro­wie jest rów­nież obo­wią­zu­ją­ce dla wszyst­kich ko­ni przy­wo­żo­nych z kra­jów trze­cich tj. spo­za UE.

Handel materiałem biologicznym:
nasieniem, komórkami jajowymi i zarodkami

Obserwowane od sze­re­gu lat wzra­sta­ją­ce za­in­te­re­so­wa­nie ho­dow­ców ko­ni, sztucz­nym una­sien­nia­niem kla­czy po­wo­du­je po­ja­wia­nie się na na­szym ryn­ku co­raz więk­szej ilo­ści na­sie­nia koń­skie­go, wy­pro­du­ko­wa­ne­go w in­nych kra­jach. Należy jed­nak pa­mię­tać, iż ma­te­riał bio­lo­gicz­ny wpro­wa­dza­ny do ob­ro­tu, mu­si speł­niać wy­ma­ga­nia okre­ślo­ne w prze­pi­sach o han­dlu we­wnątrz­w­spól­no­to­wym (dy­rek­ty­wa Rady 90/​425/​EWG). Zgodnie z ty­mi prze­pi­sa­mi ma­te­riał bio­lo­gicz­ny mu­si być za­opa­trzo­ny w :

  1. za­świad­cze­nie ho­dow­la­ne,
  2. świa­dec­two zdro­wia.

Warunki i spo­sób wy­sta­wia­nia za­świad­czeń ho­dow­la­nych oraz za­kres in­for­ma­cji ja­kie po­win­ny za­wie­rać za­świad­cze­nia okre­śla Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwiet­nia 2004 ro­ku w spra­wie wy­da­wa­nia za­świad­czeń ho­dow­la­nych (Dz. U. Nr 111, poz. 1175). Wzory za­świad­czeń ho­dow­la­nych sto­so­wa­nych w han­dlu we­wnątrz­spól­no­to­wym, są okre­ślo­ne w de­cy­zji Komisji 96/​79/​WE z dnia 12 stycz­nia 1996 ro­ku usta­na­wia­ją­cej świa­dec­twa zoo­tech­nicz­ne do­ty­czą­ce na­sie­nia, ko­mó­rek ja­jo­wych i za­rod­ków od re­je­stro­wa­nych ko­nio­wa­tych (Dz. Urz. WE L 019, z 25.01.1996 r.). Wzory za­świad­czeń dla ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go przy­wo­żo­ne­go z państw trze­cich okre­śla Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 ma­ja 2004 ro­ku w spra­wie za­świad­czeń ho­dow­la­nych dla przy­wo­żo­nych z te­ry­to­rium państw nie­bę­dą­cvych człon­ka­mi Unii Europejskiej zwie­rząt ho­dow­la­nych, na­sie­nia, ko­mó­rek ja­jo­wych i za­rod­ków (Dz. U. Nr 122, poz. 1278). Zaświadczenia są wy­sta­wia­ne przez pod­mio­ty upraw­nio­ne do po­zy­ski­wa­nia, kon­fek­cjo­no­wa­nia, prze­cho­wy­wa­nia i do­star­cza­nia na­sie­nia (cen­tra po­zy­ski­wa­nia na­sie­nia) lub prze­cho­wy­wa­nia i do­star­cza­nia na­sie­nia (ban­ki na­sie­nia), dla każ­dej par­tii na­sie­nia wpro­wa­dza­nej do ob­ro­tu, po­cho­dzą­cej od te­go sa­me­go daw­cy. Oznacza to, że ku­pu­jąc na­sie­nie, w któ­rym­kol­wiek pań­stwie człon­kow­skim, na­byw­ca po­wi­nien otrzy­mać wraz z na­sie­niem od­po­wied­nie za­świad­cze­nie, bądź w for­mie świa­dec­twa okre­ślo­ne­go w ww. de­cy­zji Komisji, bądź w do­ku­men­ta­cji to­wa­rzy­szą­cej na­sie­niu po­świad­czo­nej przez wła­ści­we or­ga­ny po­niż­szą for­muł­ką: „Niżej pod­pi­sa­ny po­świad­cza, że ni­niej­sze do­ku­men­ty za­wie­ra­ją da­ne szcze­gó­ło­we wspo­mnia­ne w art. 1 de­cy­zji Komisji 96/​79/​WE„.

Ponadto wy­ja­śnia­my, że pod­mio­ty pro­wa­dzą­ce ban­ki na­sie­nia, za­opa­tru­ją­ce się w na­sie­nie z cen­trów po­zy­ski­wa­nia na­sie­nia, są zo­bo­wią­za­ne do wy­sta­wia­nia za­świad­czeń dla każ­dej par­tii na­sie­nia da­lej wpro­wa­dza­ne­go do ob­ro­tu. Zaświadczenie ta­kie jest wy­sta­wia­ne na pod­sta­wie ory­gi­nal­nych do­ku­men­tów otrzy­ma­nych od pro­du­cen­ta na­sie­nia i win­no być zgod­ne ze wzo­rem okre­ślo­nym w de­cy­zji Komisji 96/​79/​WE.

Wyżej opi­sa­ne do­ku­men­ty, sta­no­wią pod­sta­wę wy­sta­wie­nia za­świad­cze­nia sztucz­ne­go una­sien­nia­nia, przez oso­bę wy­ko­nu­ją­cą za­bieg in­se­mi­na­cji kla­czy. Zaświadczenie sztucz­ne­go una­sien­nia­nia kla­czy wy­da­je wy­da­je wła­ści­wy pod­miot pro­wa­dzą­cy księ­gi lub re­je­stry. Nasienie, dla któ­re­go nie ma za­świad­cze­nia ho­dow­la­ne­go nie mo­że być uży­te.

Ponadto, pra­gnie­my zwró­cić uwa­gę ho­dow­ców ko­ni, na jesz­cze jed­no waż­ne za­gad­nie­nie, zwią­za­ne z za­ku­pem na­sie­nia ogie­rów wpi­sa­nych do ob­cych ksiąg. Użycie na­sie­nia za­opa­trzo­ne­go w za­świad­cze­nie ho­dow­la­ne nie da­je gwa­ran­cji, że uro­dzo­ne źre­bię zo­sta­nie wpi­sa­ne do pol­skich ksiąg. Wynika to z prze­pi­sów okre­ślo­nych w pro­gra­mach ho­dow­la­nych re­ali­zo­wa­nych dla po­szcze­gól­nych ras ko­ni któ­re sta­no­wią, że każ­dy ogier, nie­za­leż­nie od te­go, czy ma być uży­ty w roz­ro­dzie na­tu­ral­nym , czy bę­dzie daw­cą na­sie­nia, mu­si być za­kwa­li­fi­ko­wa­ny przez ko­mi­sję księ­gi stad­nej do uży­cia w pro­gra­mie ho­dow­la­nym kon­kret­nej ra­sy. Stąd też, je­dy­nie na­sie­nie ogie­rów, któ­rych wy­ko­rzy­sta­nie jest prze­wi­dzia­ne w pro­gra­mie ho­dow­la­nym pro­wa­dzo­nym dla da­nej księ­gi mo­że być uży­te w tej ra­sie. Jest to szcze­gól­nie istot­ne w przy­pad­ku ras pół­krwi, dla któ­rych w Polsce nie pro­wa­dzi się ksiąg stad­nych. I tak chcąc za­ku­pić na­sie­nie ogie­rów ta­kich ras jak np. holsz­tyń­ska, ha­no­wer­ska, sel­le fran­ca­is, kwpn itp., le­piej upew­nić się u pro­wa­dzą­ce­go pol­ską księ­gę, do któ­rej wpi­sa­na jest klacz, czy daw­ca na­sie­nia jest do­pusz­czo­ny do uży­cia w tej ra­sie. W in­nym przy­pad­ku, mo­że oka­zać się, że uro­dzo­ne źre­bię bę­dzie je­dy­nie zwie­rzę­ciem użyt­ko­wym bez pra­wa wpi­su do ja­kiej­kol­wiek księ­gi.

Dokumentem we­te­ry­na­ryj­nym, któ­ry mu­si to­wa­rzy­szyć prze­sył­ce na­sie­nia, ko­mó­rek ja­jo­wych lub za­rod­ków jest świa­dec­two zdro­wia, wy­sta­wio­ne przez urzę­do­we­go le­ka­rza we­te­ry­na­rii kra­ju wy­sył­ki. Wzór świa­dec­twa, dla ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go przy­wo­żo­ne­go z kra­jów Wspólnoty, jest okre­ślo­ny w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 kwiet­nia 2004 ro­ku w spra­wie szcze­gó­ło­wych wy­ma­gań we­te­ry­na­ryj­nych ma­ją­cych za­sto­so­wa­nie do na­sie­nia, ko­mó­rek ja­jo­wych i za­rod­ków owiec, kóz i ko­ni (Dz. U. Nr 100, poz. 1016). Wzory do­ku­men­tów dla ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go przy­wo­żo­ne­go z państw trze­cich są przed­sta­wio­ne w de­cy­zjach Komisji: 96/​539/​WE z dnia 2 wrze­śnia 1996 ro­ku dla na­sie­nia i 96/​540/​WE z dnia 4 wrze­śnia 1996 ro­ku dla ko­mó­rek ja­jo­wych i za­rod­ków.

Mamy na­dzie­ję, że przed­sta­wio­ne po­wy­żej in­for­ma­cje przy­czy­nią się do prze­strze­ga­nia norm i za­sad prze­wi­dzia­nych prze­pi­sa­mi, sto­so­wa­ny­mi w han­dlu we­wnątrz Wspólnoty, zwie­rzę­ta­mi ho­dow­la­ny­mi i ma­te­ria­łem bio­lo­gicz­nym. Życzymy pol­skim ho­dow­com po­dej­mo­wa­nia traf­nych de­cy­zji ho­dow­la­nych.

Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt